Aberystwyth a Phwyntiau Dde

Es i i Aberystwyth y wythnos diwethaf ‘na. Roedd y tywydd yn ofnadwy – bwrw glaw a gwyntog fawr rhywle. Roedd taith yn dda a drwg.

Aberystwyth

Ar y ffordd lan, stopiais i yn Abaty Talyllychau. Bwyodd Dafydd ap Gwilym yna. Does dim llawer o’r Abaty yn aros nawr.

Hefyd, dw i’n stopio ym Mwyngloddiau Aur Dolaucothi. Dyw e ddim amhosibl i ddisgrifio’r harddwch o aur Cymreig. Dw i ddim byth gweld unrhywbeth fel e o’r blaen.

Cyn i fi fynd, roeddwn i’n siarad â’r wraig yn y siop anrheg (Saesnes, credu) pan ofynnodd hi: “How are you enjoying England?” Dim ond llygadrythais i arni hi – allwn i ddim yn credu’r hyn roeddwn i’n clywed. Yn gyflym, mae hi’n newid hynny i “…erm….England and Wales”. Doedd e ddim yn helpu achos bod i’n crac. Wnaeth hi feddwl bod twp dw i – fyddwn i ddim yn gwybod y gwahaniaeth? Wel, gwnaf! Dywedais i wrthi hi “I’ve never been to England. I came here to live in the Nation of Wales and study the language.” Roedd ‘snotty’ dw i’n gwybod ond dyna ni.

Dre neis yw Aberystwyth, meddyliais i, ac efallai byddwn i wedi hoffi hi’n well os dyna rywun gyda fi. Neis yw castell a siopau, ond roeddwn i wedi’n siomi. Roeddwn i wedi’n siomi achos doeddwn i ddim yn clywed un gair o Gymraeg ar y strydoedd, yn y siopau, yn y gwesty neu yn y tŷ bwyta. Dim un! Roeddwn i’n meddwl bod llawer o bobol yn Aberystwyth yn siarad Cymraeg. Ac, er gwnes i ffeindio pobol sy’n siarad Cymraeg, doedden nhw ddim yn siarad â fi. Dw i ddim yn gwybod pam – mae pobol yn Abertawe a Chaerfyrddin yn siarad Cymraeg â fi.

Roedd fy ngwesty yn rheoli gan y Saeson, piau gan y Saeson ac roedd hollol gwesteion eraill yn Saeson. Dim Cymraeg yna!

Gwaeth eto, maen nhw’n anhapus iawn iawn yng Nghymru – gwnaethon nhw ddim byd ond cwyno am Gymru a Chymry! A dw i’n caru Cymru a Chymry. Felly doeddwn i ddim yn moyn clywed hynny!

Felly anhapus roeddwn i wedyn hefyd.

Er hynny, ymwelais i â’r Llyfrgell Genedlaethol Gymru ac mae hi’n fendigedig iawn iawn. Mae llawer o Gymraeg yna.
Byddwn i wedi hoffi aros i oriau a dyna ddigon i gadw fi’n brysur hefyd! Mae llawer o hen hen lyfrau – mae rhai yn mynd yn ôl i’r Canol 0esoedd. Roedd arddangosyn am brotestiadau Cymdeithas Yr Iaith – diddorol iawn iawn. Roedd arddangosyn arall am ddillad Cymreig dros hanes.

Llyfrgell Genedlaethol Gymru

Er roedd y tywydd yn ofnadwy, stopiais i yng Nghastell Henllys ar y ffordd gartref. Er gwaethaf glaw a gwynt mawr, mwynheais i’r Castell yn fawr. Pan ddych chi’n cyrraedd tu mewn y tai crwn, dim mwy gwynt ac maen nhw’n sych – ‘cozy’, mewn gwirionedd. Mae lle diddorol iawn a byddwn i’n argymell bod chi’n ei weld e, os gallech chi.

Castell Henllys

Roeddwn i’n sefyll tu mewn un tŷ crwn gyda drws isel pan tair gwennol yn hedfan drwy’r drws! Roeddwn i’n gallu tynnu llun neis iawn ohonyn nhw. Felly roedd syrpris hyfryd.

Gwennol

Felly, taith dda gan mwyaf a dw i’n falch bod i’n mynd. Ond tro nesaf, bydda i’n dod â ffrind.