Wel, dw i wedi gorffen – nawr beth?

Yep.  Dw i wedi gorffen yn y brifysgol.  Nid oeddwn i’n meddwl y byddwn i’n edrych ar y dydd, erioed!  Dw i ddim yn siŵr eto beth bydd fy marciau – dw i’n aros i glywed o’r Academi Hywel Teifi – ond mae syniad cyffredin ‘da fi.  Dw i’n falch ond siomedig yr yn pryd.  Dw i’n hapus i gael pasio ac enillodd fy ngradd.  Ond siomedig achos mod i wedi disgwyl (a moyn) siarad yr iaith yn rhugl erbyn hyn.  Dw i ddim wedi gwneud hynny – dim o gwbl.  Felly, mae e’n rhwng bodd ac anfodd gadaf Brifysgol Abertawe.

Beth nesaf?

Wel, bydda i’n mynd yn ôl i Galiffornia yn ddiwedd mis Gorffennaf.  Mae hyn wedi bod penderfyniad anodd iawn i fi.  Yn rhan achos bydd e’n ystyr yn dechrau eto – does dim unrhywbeth heblaw rhai dodrefn yng Nghaliffornia ‘da fi; dim gwaith, dim car, dim llawer o unrhywbeth.  Dw i ddim yn gwybod ble bydda i’n byw hyd yn oed!  Mae Cymru wedi dod cartref i fi ac mae fy nghath yna, fy nghar, fy mhlanhigion, fy ffrindiau, yr iaith, fy mywyd, mewn gwirionedd.

Hefyd, dw i wedi gweithio caled i ffitio i mewn y diwylliant – dyna lawer i ddysgu pan dewch i mewn diwylliant newydd.  Dweud y gwir, do’n i ddim y sylweddoli faint!   Mae’r pethau bach yn anoddach; pethau bod chi ddim yn meddwl amdanyn.  Pethau nid fyddwch yn sylwi tan geisiwch ymdopi â nhw.

Ond, nid gallaf aros.  Byddwn i’n peryglu popeth os arhosaf obeithio i ffeindio gwaith.  Achos ymfudwr rhyngwladol dw i, does dim rhaid i fi ffeindio jyst unrhyw swydd – na!  Rhaid i fi ffeindio gwaith â chwmni y bydd e’n piau caniatâd i gyflogi person rhyngwladol.  A hefyd, rhaid iddyn addo bod nhw’n ceisio ffeindio rhywun yn y EU yn gyntaf.  Hynny, ychwanegol y rheolau visa newydd (nid i sôn cost – ych-y-fi!) a fy oed….wel, let’s face it, the odds are stacked against me.  Rhaid i fi gyfaddef, dyw e ddim yn haws i deimlo bod i ddim cael fy moyn yma.  Mae’r syniad ‘na yn rhy drist ond does dim unrhywbeth personol, dw i’n siŵr – dw i ddim ar ben fy hunan a rhaid i lywodraeth wneud rhywbeth i reoli mewnfudiad.  Pe fyddwn yn ifancach, byddwn i’n ymladd aros – cymryd y perygl.  Ond nid nawr.

Efallai, dw i’n swnio trist iawn.  Yn y ffordd, dw i’n teimlo fel hynny – dw i’n gadael cartref wedi’r cyfan.  Ond, mae llawer i edrych ymlaen ato hefyd.  Gallaf dreulio amser gyda fy nheulu (dim ond fy chwaer nawr) a, efallai, prynaf dŷ o’m hunan. A, dweud y gwir, mae llawer bod i’n colli o Galiffornia hefyd.  Felly nid cwbl ddrwg.

Mae e wedi bod profiad cyffrous, anodd, trist a gorfoleddus; anturiaeth fendigedig ac nad fyddwn yn cyfnewid y pedair blynedd diwethaf ‘ma am unrhywbeth yn y byd!  Dw i wedi cael cyfle anghyffredin achos ers mod i ferch fach, dw i wedi moyn byw ym Mhrydain – felly, dw i wedi byw’r breuddwyd ‘na.

Dw i wedi dysgu cymaint ar y daith syfrdanol ‘ma.  Dw i ddim wedi bod mewn diwylliant newydd o’r blaen erioed, ‘heck’ – prin mod i wedi bod tu mas o Galiffornia o’r blaen!  Felly, dw i’n mynd yn ôl person gwahanol – person gwell, credaf.

Des yma gyda dim byd ond siwtces.  Byddaf yn gadael gyda chalon lawn.

Whew!

Wel, dw i wedi gorffen fy wythnos gyntaf yn ôl yn y brifysgol.  Diolch byth!  Fe arfer, mae popeth wedi bod cymysg lan a drysu ond rhaid i fi ddweud, mwynhaf fy nosbarthiadau hyd yma.  Dim amserlen yn ddrwg chwaith!  Dim dosbarthiadau dydd Llun neu ddydd Gwener o gwbl.

Dw i’n meddwl fy hoff dosbarth ar hyn o bryd yw ysgrifennu creadigol.  Mae Christine James yn dysgu’r tymor cyntaf a bydd Tudur Hallam yn dysgu’r ail dymor.  A dw i wedi bod lwcus iawn iawn – i fod wedi fy nysgu gan athrawon sy wedi ennill y Goron a’r Gadair, Mererid Hopwood yn gyntaf a nawr Christine James a Tudur Hallam – wow!

Mae hanes yn dod iawn hefyd, er bod i wedi newid pynciau – nawr dw i’n mynd ysgrifennu am y llyfr Buched Dewi.  Dw i’n meddwl y bydd e’n bwnc da am fy thesis – dywedodd fy ymgynghorydd y byddwn ni’n ysgrifennu thesis, dim traethawd mawr fel meddyliais yn wreiddiol.  Felly dyn’ ni – I have my work cut out for me (sa i’n siŵr sut dweud hynny yn Gymraeg – idiom efallai?).

Dw i hapus mynychu’r gwobrau blog wythnos nesaf yng Nghaerdydd.  Dw i’n sylw bod llawer o ymryson am y wobr.  Ond dw i’n meddwl bod e’n rhywbeth arbennig i fod gallu ysgrifennu yn Gymraeg – does dim pawb sy’n gallu gwneud hynny.  Felly, dw i’n credu bod categori arbennig yn rhywbeth neis iawn.  Dw i’n credu bod Cymraeg yn haeddu o le arbennig.  Felly gobeithio’r fydd pob un o’m cyfeillion Cymreig ddim yn gafael fe erbyn i fi os dw i’n aros yn y gystadleuaeth.

Heno bydd sesiwn Bardd Bach yn Nhŷ Tawe.  Mae cyfle yn wych gwrando ar gerddoriaeth werin Gymraeg, cael ychydig o ddiodydd a chwarddiadau.  Fel arfer dyn ni’n cael llawer o hwyl.  Mae e’n sesiwn agor hefyd, felly os dych chi’n canu offeryn, dewch a chwarae.  Bydd popeth yn dechrau rhwng 8:30 a 9:00ish.

Diwrnod Hyfryd

Rhaid i fi ddweud – Mae heddiw wedi bod bendigedig iawn.  Dw i wedi ffeindio hen ffrind eto!  Syrpreis ardderchog i edrych ar Wyn mewn banc Sgetti.  Dw i ddim wedi ei weld e i fwy na blwyddyn a doeddwn i ddim yn disgwyl ei weld e yna, yn siŵr!

Wel, mae e’n siarad Cymraeg (iaith gyntaf) a des nabod Wyn pan weithiodd e yn y banc prifysgol.  Yn y gyntaf, byddai e’n helpu fi gyda fy Nghymraeg.  Roedd e wastad calonogol a byddai e’n cymryd amser arbennig felly gallwn geisio gwneud popeth yn Gymraeg.  Yn fuan, gallaf wneud hynny heb broblem a daethon ni ffrindiau.  Siaradasom am hyn a hynny yn Gymraeg.  Ond wedyn, symudwyd e i fanc Pontardawe ac ar ôl hynny roedd rhaid i fi wneud fy mancio yn Saesneg llawer o’r amser a does dim bancwr ymweld â fe.  Siomedig iawn.

Ond heddiw, teimlais wych gwneud popeth yn Gymraeg eto.  Hefyd, gallasom sgwrs tipyn bach a dod ‘caught up’ ar eu bywydau.  Roedd e jyst gwneud fy niwrnod ei weld e.

Wedyn, yr eising ar y deisen:  Yn Waterstones ffeindiais lyfr Iolo Williams am fywyd gwyllt Cymru (gyda lluniau).  Dw i wedi bod chwilio am lyfr fel hwn ers oes pys.

Mae e’n neis teimlo hapus ar ôl popeth wedi cael eu digwydd eleni.  Doeddwn i ddim yn meddwl y byddwn i’n teimlo llawenydd eto erioed.  Teimlad bendigedig!

Ardderchog!

Er gwaethaf dechrau’r wythnos yn sefyll arholiad, mae popeth wedi mynd yn wych!

Nos Lun es i ymweld â Jonathan a Marilyn sy’n ymweld o Derby.  Maen nhw’n aros ym Mae Caswell – lleoliad hyfryd iawn!  Coginiodd Marilyn pryd llysfwytäwr blasus ac wedyn ar ôl ginio, aethon ni am y tro ar y traeth.  Hyfryd.

Wedyn, neithiwr, ymunais â changen y Tŷ Tawe WAWR.  Aethon ni fowlio yn Ten Pin Bowling yn Abertawe.  Roedd llawer o hwyl.  Doeddwn i ddim wedi bod bowlio ers blynyddoedd!  Felly, cymrodd e dipyn bach i gofio’r ffordd i daflu’r bêl.

Yn y gêm gyntaf, dechreuais yn ofnadwy.  Collais y pinnau yn gyfan gwbl wedyn cwmpais ‘flat on my back’ yn y ffrynt o Dduw a phawb – roedd popeth yn iawn ond teimlais twp iawn – arbennig achos mae arwyddion mawr ar y llawr a dros y lonydd:  Warning!  Very slippery floor.   

Dw i’n meddwl y byddwn i’n cytuno â hynny!

Gorffenais y gêm yn y lle diwethaf.  Ond ar ôl ginio aeth pethau gwell.

Dechreais yr ail gêm gan gwpl o ergydion da ac am hanner ffordd, gwnes sbâr!  Wel, roeddwn i’n gwefreiddio.  Yn anffodus, aeth e i’m pen, ‘sbo, achos nid allais fwrw’r ochr llydan o ysgubor (Americanism -can’t hit the broad side of a barn) ar ôl hynny. 

Ond dim ots – Enillais gyda sgôr uchelaf beth bynnag (llawer i’m syrpreis).  Roedd pryd yn wych a dw i’n bwriadu ymuno â WAWR pan bydd pethau yn dechrau eto ym mis Medi.

Roedd y rhan gorau, dw i’n meddwl, oedd sgŵrs dros y noswaith yn Gymraeg ac i fod rhan o’r grŵp a rhan o’r grŵp sy’n gallu siarad iaith y Nefoedd.  Dw i’n falch dweud gallais siarad yn Gymraeg 98% o’r amser.  Roedd y merched yn wych a doeddwn i ddim yn teimlo fel roeddwn i’n siarad rhy araf.  Felly, ymlaciais a gallais ddweud mwy.  Yn wir, os dw i’n ymlacio tipyn bach a stopio becso am siarad digon o gyflym, dw i’n gallu dweud llawer o fwy yn Gymraeg.  Jyst does dim digon o eirfa ‘da fi.  Ond bydd hynny yn dod, dw i’n meddwl.  Neithiwr, roeddwn i’n cofio llawer o eiriau na ddefnyddiais yn amser hir. (Mae pawb yn siarad â fi yn Gymraeg un unig wrth gwrs.)

Dw i wedi bod becso am fy Nghymraeg yn hwyr.  Mae llawer wedi cael ei ddigwydd i fi eleni ac mae e’n dangos fel roeddwn i’n colli’r iaith.  Ond mae pethau’n setlo tipyn bach nawr ac mae e’n dod yn ôl.  A dw i’n hapus iawn iawn am hynny.

Yna a Nôl Eto

Wel, eithaf profiad oedd yr Eisteddfod yn y Bala.  Gyrrais lan bore Iau, a wnes i ddim yn meddwl y byddwn i’n cyrraedd erioed!  Gyrru hir oedd e, ond gwerthu bob eiliad a phob gyrrwr yn ddrwg roedd rhaid i fi yrru tu ôl.

Roedd llawer o bobol i fod siŵr a llawer i weld.  Rhywbeth gorlethu oedd hi achos cyrhaeddais ar ben fy hunan a doeddwn i ddim yn siŵr ble oedd pawb.  Ond unwaith cwrddais â fy ffrindiau, roedd llawer o hwyl a doniol.

Gwelais lawer o wynebau enwog, pobol o’r teledu, enillwyr gwobr, ffrindiau (fel dywedais i), athrawon a myfyrwyr eraill o’m dosbarth yn y brifysgol. Gwelais Only Men Aloud hwyr prynhawn Iau hefyd!  Roedden nhw ym mhabell  Shelter Cymru i helpu hybu rhaglennau Shelter Cymru.

Only Men Aloud and Shelter Cymru

Only Men Aloud and Shelter Cymru

(Diolch i Chris Reynolds am y llun.)

Yn y babell werin, roedd sesiwn cerddoriaeth werin bod i’n gallu mynychu.  Tynnodd hynny llawer o bobol oedd cerdded heibio.  Ar ôl i hynny, cwrddais â ffrindiau yn y bar cwrw.  O!  A chyn i hynny, yn y prynhawn, roeddwn i’n lwcus digon i ddal Dr. Gonzo yn canu.  Bendigedig – un o’m hoff fandiau.

Cerddoriaeth Werin

Cerddoriaeth Werin

Dylwn i wedi mynychu’r gig y noson ‘na.  Dw i eithaf difaru hynny.  Ond roeddwn i’n becso’r fyddwn i ddim yn ffeindio fy ngwesty yn y tywydd felly gadais ar ôl cinio.  Doeddwn i ddim yn moyn i fod ar goll yn lle newydd yn y tywydd, chi’mod? Fel mae’n digwydd, roedd haws i ffeindio felly fyddai i ddim yn broblem o gwbl.  O wel, fel ‘na mae hi.  Blwyddyn nesaf, bydda i’n gwneud pethau yn wahanol.

Gyda llaw, llongyfarchiadau i Helen Gibbon, rheolwr Côr Tŷ Tawe – enillodd Trydydd yn y gystadleuaeth Mezzo Soprano.  Da iawn Helen!

Ar ddydd Gwener, penderfynais ymweld â’r Bala.  Felly treuliais i’r bore cerdded o gwmpas Y Bala.  Mae tref fendigedig.  Mwynheais siarad Cymraeg â phawb yn y siopau o Bala, a doeddwn i ddim yn meddwl bod i’n defnyddio Saesneg o gwbl y bore ‘na.  Dim sgwrs fawr, ‘mind you’, ond gwnes iawn siarad brawddeg fer.  Roedd pobol yn y gwesty oedd siarad yn Gymraeg hefyd! Roedd syrpreis hapus – felly trialais archeb fy mrecwast yn Gymraeg heb ddefnyddio unrhyw Saesneg o gwbl.  Gwnes!  Roedd hynny yn teimlo da iawn!

Stopiais ym mhentref bach enw Llanuwchllyn rhwng Y Bala a Dolgellau.  Roedd dyn yn ei ardd ac fel tynnais lun o’r pentref, dywedodd ‘helo’ wrtha i.  Dywedais “S’mae – dych chi’n siarad Cymraeg?”

“O iawn!” dywedodd “Iaith gyntaf”.

Perffaith!  Y broblem oedd siaradodd Gogledd Cymraeg felly cadwais gael ar goll – roedd anodd deall trafodaeth ogleddol .  Ond roedden ni’n gallu i gyfathrebu heb lawer o broblem – yn lle cyntaf achos roedd e’n siarad a siarad a siarad heb stopio.  Allwn i ddim ‘get a word in edgewise’. 

Dim ots, dywedodd wrtha i lawer o wybodaeth am yr ardal ac yr iaith.  Roedd neis hanner awr yn y heulwen.

Yn siarad o’r heulwen – roedd cynnes iawn prynhawn Iau, tywydd hyfryd.

Dymunaf fod mwy amser ‘da fi.  Ond roedd rhaid i fi ddod yn ôl i waith.  Dim ond dwy fis yn aros o’m swydd.  Felly rhaid i fi fanteisio arno fe fel gallaf.  Yn dal, ar y ffordd yn ôl, stopiais yn Nolgellau a hefyd Machynlleth i weld swyddfa Owain Glyndŵr.  Rhywbeth dw i wedi bod moyn gwneud i amser hir.

Er mae fy nealltwriaeth yn aros (diolch byth), wnaeth fy sgiliau siarad ddim.  Ofnadwy oeddwn i ddydd Iau.  Dydd Gwener roeddwn i’n well – wel yn y  bore.  Ar ôl i fi adael Y Bala, doeddwn i ddim yn siarad yn fawr felly, erbyn bore ‘ma, roedd fy Nghymraeg siarad yn cac eto.  Dw i’n credu bod i’n gwneud da iawn cyn i fi fynd i Galiffornia.  Dw i jyst gobeithio’r gallaf gyrraedd yn y pwynt ‘na eto yn gyflym.  Mae rhy haws llithro i mewn i Saesneg a dw i wedi dod diog iawn.  Dw i’n credu bod ymweld â’r Eisteddfod, i amser byr hyd yn oed, fuodd da iawn i fi – dw i’n cofio nawr pam dw i’n caru’r iaith cymaint.

Felly, dw i wedi gwneud addo i fy hunan.  Dw i’n mynd trial dod rhugl erbyn yr olaf o’r flwyddyn ysgol nesaf.  Cadwch feddwl da i fi, os gwelwch yn dda, dw i’n angen yr holl y cymorth gallaf dderbyn! 

Ffrindiau

Weithiau, mae e’n anodd fod ar ben eich hunan.  Arbennig  yn y parc ar ddydd hyfryd – mae pawb yn gafael dwylo neu gerdded braich yn fraich; yn treulio amser gyda theulu a phobol carant.

Ond hefyd, weithiau, mae rhywbeth yn cyffwrdd ag eich bywyd a sylweddolwch fod pethau ddim mor ddrwg fel maen nhw’n ymddangos.

Penderfynais i stopio a gwrando â band chwarae ar y lawnt ar bwys y tŷ mawr yn Gerddi Clun prynhawn ‘ma.  Wrth i fi gerdded at y pebyll ro’n i’n fy ngweld gan gi du tew bach.  Roedd hi mor dew, roedd hi’n honcian pan gerddodd! Mae’r ci yn fy atgoffa o fy nghi cyntaf.  Edrychodd y ci arna i, ysgydwodd ei chynffon ac daeth hi i fi.  Crafaf ei chefn a siaradais â hi i funud neu ddau.

Wel, yn fuan aeth hi yn ôl i’i pherchennog ac es i ar i’r pebyll.  Ar ôl tamaid bach trois i fynd.  Roedd y ci bach yn sefyll dros y ffordd, gwelodd fi a gwenodd gwên fawr iawn arna i; yna brysiodd mor yn gyflym na gall hi i fi.  Mae hi’n olwg mor  hapus fy ngweld i!  Teimlais fel y person mwyaf pwysig yn y byd ar y foment ‘na.

Gwnaeth y cyfarfod siawns bach ‘na fy’r holl ddiwrnod ac ar ôl hynny, do’n i ddim  yn teimlo cymaint ar ben fy hunan.

Dim Digon o Gymraeg Beth Bynnag…

Dw i wedi dod i’r casgliad y does dim digon geiriau Cymraeg yn y byd i alluogi’r ysgrifennu o’m papurau tymor.  Dw i’n credu’r rhaid i fi ysgrifennu am 500,000,000 gair rhwng nawr a 21ain Ebrill.  Wel, mae petruster arni i’r galla i ddysgu 500,000,000 gair yn un mis felly dw i wedi penderfynu parti yn lle!  Roedd mor hwyl nos Sadwrn diwethaf bod i wedi penderfynu byddwn yn well ‘da fi gwneud hynny.

Yn siarad o hwyl, es i gyda ffrind i’r Amgueddfa Glanhau prynhawn ‘ma.  Mwynhasom yr arddangosion ond er gwaethaf eu hymdrechion gorau, doedden ni ddim yn gallu ffeindio un person sy’n siarad Cymraeg. Dim UN.

Reit! Does ddim person sy’n siarad Cymraeg yn yr Amgueddfa Glanhau. Y sefydliad cyhoedd! Wel, gofynasom bawb a dywedodd y bobol “Sorry, I don’t speak Welsh.” neu “Everyone who speaks Welsh is off today.” neu “What?”. Dywedodd un wraig  ‘I started to learn it but I’m retiring in a month so I don’t have to and I’ve quit’.

Roedd fy ffrind a fi’n meddwl bod hyn yn ofnadwy.  A dywedasom hynny wrth yr holl y bobol yn gweithio yma heddiw.

Still, roedd tro da siarad â’i gilydd yn Gymraeg ‘da ni.  Dw i’n trial i siarad yn ddim ond Cymraeg nawr.  Ond mae e’n anodd achos does dim llawer o bobol o fy nghwmpas sy’n siarad Cymraeg.

Ond rhaid i fi ddweud y er rhaid i fi ddefnyddio geiriau Saesneg weithiau, dw i’n mor yn caru (cariad?) gyda Chymraeg.  Dw i wastad dweud wrth bobol “Dyna rywbeth hudol amdani hi!

Mae e’n rhoi llawer o bleser i fi pan alla siarad gan mwyaf Cymraeg i sawl awr.  Felly dw i’n edrych ymlaen at Depot Piws heno pan fydda i’n gyda fy ffrindiau siaradwyr Cymraeg.  Dw i eithaf colli dosbarthau – dim llawer o Gymraeg yn fy nghartref.  Yn drist, ymddiddanwr gwael yw Gwyn. 

Chwarae Teg a Diolch Mawr!

Neithiwr, dywedodd y wraig tywydd newydd torrodd hi’r graffig tywydd felly bydd rhaid i ni fynd ymlaen heblaw nhw. Chwarae teg; rhaid i fi roi clod iddi hi, gwnaeth hi swydd wych heb graffig(s).   Dw i’n wastad troi i S4C i’r newyddion yn Gymraeg (mae hi’n dod hwyrach na’r newyddion BBC).  Felly trois i S4C i’r tywydd gyda graffig a dysgais i air newydd “mwll”.  Yng Nghaliffornia, byddwn ni’n dweud ‘tywydd daeargryn’ achos yn aml, pan mwll yw’r tywydd, daiff daeargryn.

Roedd ymarfer côr yn wych!  Anodd, i fod siŵr – gweithion ni ar un gân i fron 1 1/2 awr! Ond, fel gwastad, mwyheais i’n fawr.  Dyma rywbeth yn ymlacio am ganu.

A diolch byth i ffrindiau!  Fydda i ddim yn dweud ei enw yma achos bod i’n gwybod fyddai hi ddim yn moyn hynny.  Ond hebddi hi, byddwn i’n dal crwydro o gwmpas mewn niwl gramadeg.  Felly Diolch Mawr i ti!

Yr Alltud

Ar ddydd Gwener, roedd rhai ffrindiau o fy hunan yn ymddangos ar Wedi 3, S4C. Roeddwn i’n ‘chuffed to bits’ eu gweld nhw a dw i’n meddwl bod nhw’n gwneud da iawn!  Byddwn wedi bod rhy nerfus i symud, ‘let alone’ chwarae.   A chanu?  Anghofiwch fe!  *LOL*

Dylan, Chris, Daniel a Jacob yw’r grŵp Yr Alltud a chwaraeon nhw o gwmpas Abertawe.   Dych chi’n gallu gweld nhw yn y sesiwn Bardd Bach yn Nhŷ Tawe bob mis.   Mae e’n fy anrhydedd i allu chwarae gitâr gyda nhw yn y sesiynau ‘na.

Os dych chi’n cael cyfle eu gweld nhw, dylech – maen nhw’n gerddorion bendigedig!

:O)