Byw yn America

Wel, mae e wedi bod amser hir ers mod i wedi ysgrifennu. Doedd ddim wedi bod llawer i ysgrifennu amdano. Mae e’n cymryd am saith mis i ffeindio swydd felly do’n i ddim wedi bod hapus iawn. Yn olaf, nawr, dw i’n gweithio am Sir Marin fel Ysgrifennwraig We. Yn anfoddus, dw i’n dechrau anghofio’r Gymraeg felly dw i wedi penderfynu ceisio ysgrifennu bob dydd ar y blog. Dw i’n dal caru’r iaith a dw i ddim yn moyn anghofio hi.

Dw i wedi bod edrych ar rygbi Six Nations – wel, gymaint a gallaf achos bod BBC America ddim yn darlledu beth maen nhw’n addo! Er hynny, rhaid i fi ddweud, dw i’n falch iawn iawn o’r bois. Da iawn chi!

Wel, byr heddiw – rhaid i fi weithio nawr. Ond, gobeithio’r byddaf yn parhau ysgrifennu nawr – mae e’n teimlo ardderchog i defnyddio’r Gymraeg eto!

Felly, pam, dw i’n moyn gwybod…….

Ddoe, derbyniais e-bost o rywun am yr iaith ym mhentref Penrhyndeudraeth.  Tynnodd dyn gwn awr ar berchennog tafarn Royal Oak (http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/crime/8585746/Man-arrested-after-pulling-gun-during-pub-language-row.html).

Wel, nid dylai wneud hynny, wrth gwrs.  Ond dyw’r perchennog newydd ddim yn siarad Cymraeg – neu roedd hynny’n yr hyn oedd pobol yn meddwl (http://www.telegraph.co.uk/news/uknews/wales/8587445/In-Wales-mind-your-language.html).

Nid syndod – Aeth y newyddion BBC i’r pentref i siarad â phobol am broblemau iaith yn yr ardal.  Mae croestyniad gwastad yn newyddion diddorol wedi’r cyfan. Siaradon nhw â phobol sy’n siarad dim ond Saesneg ar y teledu.  Ond dywedodd pob un ohonyn rhywbeth fel, ‘No, I’ve never experienced any problems with Welsh speakers.’

Dywedon nhw wrth un ferch sy’n rhedeg siop.  Dw i ddim yn cofio nawr, ond dw i’n meddwl bod hi’n dod o Loegr yn wreiddiol.  Dywedodd hi rywbeth fel ‘ No, I’ve never had a problem.  You know it’s a Welsh speaking area so you just get used to it.’

Wel…..dyna ni ‘te.

Ond aros!  Beth am yn gwneud rhywbeth cwbl fisâr, rhywbeth ‘unheard of’, rhywbeth fel…..barod……LEARNING IT!

Wow, dyna gysyniad newydd – yn treulio’r amser i ddysgu Cymraeg felly does dim rhaid y bobol sy’n byw yn yr ardal siarad yn Saesneg – yn lle, gallan ddefnyddio eu hiaith hunan.

Dw i ddim yn ‘picking’ ar y ferch yn y siop yn arbennig – yr un peth yn cadw cywir i’r perchennog tafarn.  I bawb, mewn gwirionedd. Dw i ddim yn deall beth yw anodd am ddysgu i ddweud ‘cwrw’?  Beth am ‘gwin’?  Coffi?  Nawr, dyma anodd!  Coffi……

Fy mhwynt yw hyn:  Pam rhaid y siaradwr Cymraeg siarad yn Saesneg pan nid fydd pobol sy’n byw yn yr un ardal, yng Nghymru’n dysgu siarad Cymraeg?  Yn fy marn, dylai e fod eu cyfrifoldeb i ddysgu tipyn bach o’r iaith o leiaf(!) felly gallan ymuno â’r gymuned.  Nid y ffordd arall rownd.

Wel, dw i wedi gorffen – nawr beth?

Yep.  Dw i wedi gorffen yn y brifysgol.  Nid oeddwn i’n meddwl y byddwn i’n edrych ar y dydd, erioed!  Dw i ddim yn siŵr eto beth bydd fy marciau – dw i’n aros i glywed o’r Academi Hywel Teifi – ond mae syniad cyffredin ‘da fi.  Dw i’n falch ond siomedig yr yn pryd.  Dw i’n hapus i gael pasio ac enillodd fy ngradd.  Ond siomedig achos mod i wedi disgwyl (a moyn) siarad yr iaith yn rhugl erbyn hyn.  Dw i ddim wedi gwneud hynny – dim o gwbl.  Felly, mae e’n rhwng bodd ac anfodd gadaf Brifysgol Abertawe.

Beth nesaf?

Wel, bydda i’n mynd yn ôl i Galiffornia yn ddiwedd mis Gorffennaf.  Mae hyn wedi bod penderfyniad anodd iawn i fi.  Yn rhan achos bydd e’n ystyr yn dechrau eto – does dim unrhywbeth heblaw rhai dodrefn yng Nghaliffornia ‘da fi; dim gwaith, dim car, dim llawer o unrhywbeth.  Dw i ddim yn gwybod ble bydda i’n byw hyd yn oed!  Mae Cymru wedi dod cartref i fi ac mae fy nghath yna, fy nghar, fy mhlanhigion, fy ffrindiau, yr iaith, fy mywyd, mewn gwirionedd.

Hefyd, dw i wedi gweithio caled i ffitio i mewn y diwylliant – dyna lawer i ddysgu pan dewch i mewn diwylliant newydd.  Dweud y gwir, do’n i ddim y sylweddoli faint!   Mae’r pethau bach yn anoddach; pethau bod chi ddim yn meddwl amdanyn.  Pethau nid fyddwch yn sylwi tan geisiwch ymdopi â nhw.

Ond, nid gallaf aros.  Byddwn i’n peryglu popeth os arhosaf obeithio i ffeindio gwaith.  Achos ymfudwr rhyngwladol dw i, does dim rhaid i fi ffeindio jyst unrhyw swydd – na!  Rhaid i fi ffeindio gwaith â chwmni y bydd e’n piau caniatâd i gyflogi person rhyngwladol.  A hefyd, rhaid iddyn addo bod nhw’n ceisio ffeindio rhywun yn y EU yn gyntaf.  Hynny, ychwanegol y rheolau visa newydd (nid i sôn cost – ych-y-fi!) a fy oed….wel, let’s face it, the odds are stacked against me.  Rhaid i fi gyfaddef, dyw e ddim yn haws i deimlo bod i ddim cael fy moyn yma.  Mae’r syniad ‘na yn rhy drist ond does dim unrhywbeth personol, dw i’n siŵr – dw i ddim ar ben fy hunan a rhaid i lywodraeth wneud rhywbeth i reoli mewnfudiad.  Pe fyddwn yn ifancach, byddwn i’n ymladd aros – cymryd y perygl.  Ond nid nawr.

Efallai, dw i’n swnio trist iawn.  Yn y ffordd, dw i’n teimlo fel hynny – dw i’n gadael cartref wedi’r cyfan.  Ond, mae llawer i edrych ymlaen ato hefyd.  Gallaf dreulio amser gyda fy nheulu (dim ond fy chwaer nawr) a, efallai, prynaf dŷ o’m hunan. A, dweud y gwir, mae llawer bod i’n colli o Galiffornia hefyd.  Felly nid cwbl ddrwg.

Mae e wedi bod profiad cyffrous, anodd, trist a gorfoleddus; anturiaeth fendigedig ac nad fyddwn yn cyfnewid y pedair blynedd diwethaf ‘ma am unrhywbeth yn y byd!  Dw i wedi cael cyfle anghyffredin achos ers mod i ferch fach, dw i wedi moyn byw ym Mhrydain – felly, dw i wedi byw’r breuddwyd ‘na.

Dw i wedi dysgu cymaint ar y daith syfrdanol ‘ma.  Dw i ddim wedi bod mewn diwylliant newydd o’r blaen erioed, ‘heck’ – prin mod i wedi bod tu mas o Galiffornia o’r blaen!  Felly, dw i’n mynd yn ôl person gwahanol – person gwell, credaf.

Des yma gyda dim byd ond siwtces.  Byddaf yn gadael gyda chalon lawn.

I don’t want to hear your excuses!!!

Ac yn arbennig, dw i ddim yn moyn gwrando ar ddarlith awr gron am pam dych chi’n ddim yn siarad y Gymraeg!

Ddoe, ymwelais â Chastell Coch ar bwys Caerdydd.  Roedd e’n ymweld hyfryd iawn iawn.  Lle diddorol, a mwynheais dreulio amser yna.  Wel, ro’n i’n ceisio siarad â phawb yn y Gymraeg ond doedd dim unrhywun sy’n siarad yr iaith.  Yn y siop anrheg, gofynnais i’r dyn “Dych chi’n siarad Cymraeg?”  Dw i’n wastad gofyn hyn.  Weithiau, dw i’n lwcus ac mae’r siopwr yn siarad Cymraeg.  Nid y tro ‘ma.  Lansiodd i mewn darlith hir yn yr hyn gwnaeth rhestr o’r rhesymau pam nid siaradodd y Gymraeg.  Roedd e’n siarad mor hir, aeth Annamarie fforio hebof i!  Doedd dim ffordd i ddianc heb i fod anfoesgar.  :O(

Who cares?!!!!  Meddyliais i fy hunan.

Y peth yw:  Os dych chi ddim yn siarad yr iaith, mae’n iawn.  Os dych chi ddim yn moyn dysgu i siarad yr iaith, mae’n iawn.  Wel, nid iawn ond……

Os dych chi’n meddwl bod chi ddim yn gallu dysgu siarad yr iaith, mae’n iawn.  Os dywedodd y dyn drws nesaf nad fyddech yn dysgu’r iaith, mae’n iawn.

Ond, dywedwch y gwir!!  Os dych chi’n teimlo euog amdano, wedyn dych chi’n gwybod bod chi’n dim ond gwneud esgusion.  Felly, peidiwch â gwastraffu fy amser yn cyfiawnhau eich hunan achos dw i ddim yn moyn gwrando arnyn!

Paranoid? Pwy yw paranoid?

Unwaith eto, mae’r broblem ‘ma yn codi ei ben salw:

http://www.dailypost.co.uk/news/north-wales-news/2011/04/14/anglesey-hotel-bans-kitchen-staff-from-speaking-welsh-55578-28518306/

Nid siarad yn y Gymraeg yn y gegin.  Reit.  Pam llai?  Pam nid all bobol siarad gyda’i gilydd yn eu hiaith frodorol? Dim ond sgwrs gyda’i gilydd ydyn nhw.

Anfonais yr erthygl ‘ma at fy ffrind, Hazel, yn America.  Dywedodd hi dwy beth:

  1. Pam rhaid inni gael rheolau a chyfreithiau am hyn?
  2. Mae hyn yn gwneud nid ystyr!  Mae’r ‘Mexicans’ yn sgwrs gyda’i gilydd trwy’r dydd wrth gweithiant – dim ots.

Wel, mae e’n mynd heb ddweud bod i’n cytuno â hi.  Nid allaf ddeall pam mae e’n dda i siarad Indian, Arabeg, Ffrengig, Sbaeneg neu unrhyw nifer o ieithoedd eraill, ond nid y Gymraeg?  Does dim becso am rywun sy’n siarad Arabeg.  Does neb yn meddwl bod rhywun sy’n siarad Arabeg yn siarad amdanyn, reit?  Felly, pam mae pobol mor siŵr os dych chi’n siarad Cymraeg, dych chi’n siarad amdanyn nhw?  Dw i ddim yn meddwl bod i wedi siarad am rywun arall yn y Gymraeg er mwyn y fydden nhw ddim yn deall, erioed.  Mae e’n dangos dim ond paranoia heb sail, yn fy marn.

Dw i’n meddwl bod twp yw’r agwedd ‘ma.  I fy rhan, yn fy mhrofiad mae’r bobol sy’n siarad Cymraeg fel iaith gyntaf yn ystyriol a, fel arfer, maen nhw’n siarad yn y Saesneg pan ddyw rhywun yn eu grŵp ddim yn siarad yr iaith.

Felly, hoffwn ofyn i’r bobol ‘ma:  So, really, what are you so paranoid about?

Excuse me…..is there a REAL referee in the house?

Wel, dw i wedi edrych ar yn gweinyddu drwg (bad officiating) o’r blaen, ond cymer gêm Y Gweilch heddiw’r deisen.  Roedd pawb yn y clwb rygbi St. Helens yn ddig gynddeiriog amdano fe!

Ocê, doedd Y Gweilch ddim yn chwarae yn wych ond do’n nhw ddim yn chwarae yn ddrwg chwaith.  Gwnaethon nhw lawer o gamgymeriadau.  Ond gwnaeth y Gwyddel Llundain mwy.  Y gwahanol?  Caniataodd y prif swyddog llawer o gamgymeriadau a throseddau gan y Gwyddel Llundain a dim gan y Gweilch.  Roedd ychydig o droeon ble troseddodd y Gwyddel Llundain troseddau cerdyn melyn.  Ond ni rhowyd cerdyn melyn!  Roedd high tackles a off sides ac, hefyd,  pasiau ymlaen!  Dim cosb.   Ond dywedodd y Ref nad y Gweilch yn rhwymo (bind) yn y scrum ac rhodd cosb iddyn.  Ro’n nhw’n rhwymo!!!!

Dw i’n siomedig, wrth gwrs, bod fy nhîm wedi colli.  Ond dw i’n siomedig iawn iawn am yr yn gweinyddu.  Roedd y Ref yn achosi’r gêm i araf ac roedd e’n dangos ffafriaeth yn ei waith yn fy marn (yn llawer o bobl eraill hefyd!).  Dim addas o gwbl a dw i’n meddwl y dylai’r Gweilch yn rhoi cwyno i’r ‘powers-that-be’.

Cockles a Laverbread

Mae cockles a laverbread yn dda iawn!  Neithiwr cynhaliwyd cinio Nadolig y Merched y Wawr.  Aethon ni i’r Fountain Inn ym Mhontarddulais.  Roedd y bwyd yn dda, cockles i’r cwrs cyntaf i fi, Delyth a Elid.  Roedd y prif gwrs i fi yn gyw iâr wedi ei stwffio â caws (Bleu Cheese, credu) a phlât caws Cymreig,  ffrwyth a bisgedi i bwdin.  Fel arfer, roedd Amanda yn westeiwraig berffaith.  Dw i wastad mwynhau cyfarfodydd Merched y Wawr.  Maen nhw’n grŵp neis o bobl.  Dymunaf y gallwn siarad Cymraeg yn well achos dywedais yn Saesneg weithiau.  Ond mae merched yn amyneddgar â fi, felly, dw i’n trial dweud cymaint â phosibl yn y Gymraeg.

Ond ro’n i wedi blino neithiwr achos yn y prynhawn ddoe, roedd rhaid i wneud fy olaf araith i’r dosbarth Ymarfer Iaith.  Whew!  Dw i’n hapus i fod gorffen â hynny!  Ond dw i’n falch o’m hunan achos bod i’n gallu gwneud yr hollol araith heb gamgymeriadau!  I’r tro cyntaf erioed!  Yn drist, anghofiais i newid y sleidiau PowerPoint felly gwnes bopeth heb y slideshow.  Roedd ofnadwy i sylweddoli ar gwblhad bod i wedi anghofio newid y sleidiau, gallaf ddweud wrthoch chi!  Ond roedd Dr. Thomas yn dda amdano.  Dywedodd roedd yr araith yn y rhan bwysig so paid â becso.  Bydda i’n becso beth bynnag wrth gwrs.

Y peth arall wedi ei digwydd ddoe oedd yn ddweud ffarwel wrth Christine James fel eu hathrawes Ysgrifennu Creadigol.  Dw i’n credu bod pawb yn drist i ddweud ‘goodbye’ achos bod ni wedi mwynhau’r dosbarth yn fawr.  Bydd Tudur Hallam yn dysgu’r ail dymor.  Ond fydd e ddim yr un, dw i’n credu.  Mae dim ond pum merch yn y dosbarth felly roedd neis i gael athrawes.  Beth bynnag, roedd dosbarth olaf neis iawn – aethon ni i Daliesin i goffi a dosbarth.  Dw i wedi dysgu llawer am ysgrifennu o Christine James.

Felly, mae dim ond dau ddosbarth yn aros yr wythnos ‘ma a dyn ni’n cwpla gyda’r tymor cyntaf.  Gads – mae amser wedi hedfan!

If wishes were fishes…..

Byddai amser ysgrifennu ar fy mlog!  Ond ar hyn o bryd, mae’r brifysgol yn brysur iawn iawn ymgeisio claddu pawb yn waith.  Mae pawb yn teimlo ‘overwhelmed’ – mae hyd yn oed y bobol ifanc yn fy nosbarth yn cwyno!  A, nawr, maen nhw’n symud dosbarthiadau achos bod nhw’n ailosod pob ffenestr ar campws.  Dw i’n meddwl y bydden nhw’n ymddiheuro!

Fel ar y campws cwpl o wythnos yn ôl.  Ro’n nhw’n adeiladu rhywbeth – dim siŵr beth ond ro’n nhw’n symud llawer o laid a’n wneud llawer o sŵn.  Maen nhw wedi rhwystro popeth ond tipyn bach o’r llwybr o Adeilad Callaghan i Adeilad Keir Hardie ac roedd e’n agos amhosibl pasio.  Ond ro’n nhw wedi postio arwydd a dweud….

We realise this construction is forcing you to walk a mile out of your way across the mud making you hellaciously late for your next class meaning you won’t get a decent seat and will have to sit in the front next to the teacher where you can’t text your friends during the lecture.  We apologise for any inconvenience this may cause.

Tro arall, pan gafodd y tai bach merched newydd yn y llyfrgell wedi eu torri, (mae’r dim ond tai bach ar dri lawr) rhoson nhw’r arwydd ‘ma:

The toilets are broken.  We apologise for any inconvenience this may cause.

Fy hoff, er hynny, yw Dŵr Cymru.  Maen nhw’n hoffi i weithio ar y strydoedd yn ystod amserau prysur.  Mae hyn yn stopio traffig, crea ‘traffic jams’ mawr iawn ac, yn gyffredin, gwna hyn pawb yn anhapus a hwyr.  Ond mae popeth yn iawn  achos bod nhw’n rhoi’r arwydd ‘ma:

Welsh Water – making your life better.