Wel, eithaf profiad oedd yr Eisteddfod yn y Bala.  Gyrrais lan bore Iau, a wnes i ddim yn meddwl y byddwn i’n cyrraedd erioed!  Gyrru hir oedd e, ond gwerthu bob eiliad a phob gyrrwr yn ddrwg roedd rhaid i fi yrru tu ôl.

Roedd llawer o bobol i fod siŵr a llawer i weld.  Rhywbeth gorlethu oedd hi achos cyrhaeddais ar ben fy hunan a doeddwn i ddim yn siŵr ble oedd pawb.  Ond unwaith cwrddais â fy ffrindiau, roedd llawer o hwyl a doniol.

Gwelais lawer o wynebau enwog, pobol o’r teledu, enillwyr gwobr, ffrindiau (fel dywedais i), athrawon a myfyrwyr eraill o’m dosbarth yn y brifysgol. Gwelais Only Men Aloud hwyr prynhawn Iau hefyd!  Roedden nhw ym mhabell  Shelter Cymru i helpu hybu rhaglennau Shelter Cymru.

Only Men Aloud and Shelter Cymru

(Diolch i Chris Reynolds am y llun.)

Yn y babell werin, roedd sesiwn cerddoriaeth werin bod i’n gallu mynychu.  Tynnodd hynny llawer o bobol oedd cerdded heibio.  Ar ôl i hynny, cwrddais â ffrindiau yn y bar cwrw.  O!  A chyn i hynny, yn y prynhawn, roeddwn i’n lwcus digon i ddal Dr. Gonzo yn canu.  Bendigedig – un o’m hoff fandiau.

Cerddoriaeth Werin

Dylwn i wedi mynychu’r gig y noson ‘na.  Dw i eithaf difaru hynny.  Ond roeddwn i’n becso’r fyddwn i ddim yn ffeindio fy ngwesty yn y tywydd felly gadais ar ôl cinio.  Doeddwn i ddim yn moyn i fod ar goll yn lle newydd yn y tywydd, chi’mod? Fel mae’n digwydd, roedd haws i ffeindio felly fyddai i ddim yn broblem o gwbl.  O wel, fel ‘na mae hi.  Blwyddyn nesaf, bydda i’n gwneud pethau yn wahanol.

Gyda llaw, llongyfarchiadau i Helen Gibbon, rheolwr Côr Tŷ Tawe – enillodd Trydydd yn y gystadleuaeth Mezzo Soprano.  Da iawn Helen!

Ar ddydd Gwener, penderfynais ymweld â’r Bala.  Felly treuliais i’r bore cerdded o gwmpas Y Bala.  Mae tref fendigedig.  Mwynheais siarad Cymraeg â phawb yn y siopau o Bala, a doeddwn i ddim yn meddwl bod i’n defnyddio Saesneg o gwbl y bore ‘na.  Dim sgwrs fawr, ‘mind you’, ond gwnes iawn siarad brawddeg fer.  Roedd pobol yn y gwesty oedd siarad yn Gymraeg hefyd! Roedd syrpreis hapus – felly trialais archeb fy mrecwast yn Gymraeg heb ddefnyddio unrhyw Saesneg o gwbl.  Gwnes!  Roedd hynny yn teimlo da iawn!

Stopiais ym mhentref bach enw Llanuwchllyn rhwng Y Bala a Dolgellau.  Roedd dyn yn ei ardd ac fel tynnais lun o’r pentref, dywedodd ‘helo’ wrtha i.  Dywedais “S’mae – dych chi’n siarad Cymraeg?”

“O iawn!” dywedodd “Iaith gyntaf”.

Perffaith!  Y broblem oedd siaradodd Gogledd Cymraeg felly cadwais gael ar goll – roedd anodd deall trafodaeth ogleddol .  Ond roedden ni’n gallu i gyfathrebu heb lawer o broblem – yn lle cyntaf achos roedd e’n siarad a siarad a siarad heb stopio.  Allwn i ddim ‘get a word in edgewise’. 

Dim ots, dywedodd wrtha i lawer o wybodaeth am yr ardal ac yr iaith.  Roedd neis hanner awr yn y heulwen.

Yn siarad o’r heulwen – roedd cynnes iawn prynhawn Iau, tywydd hyfryd.

Dymunaf fod mwy amser ‘da fi.  Ond roedd rhaid i fi ddod yn ôl i waith.  Dim ond dwy fis yn aros o’m swydd.  Felly rhaid i fi fanteisio arno fe fel gallaf.  Yn dal, ar y ffordd yn ôl, stopiais yn Nolgellau a hefyd Machynlleth i weld swyddfa Owain Glyndŵr.  Rhywbeth dw i wedi bod moyn gwneud i amser hir.

Er mae fy nealltwriaeth yn aros (diolch byth), wnaeth fy sgiliau siarad ddim.  Ofnadwy oeddwn i ddydd Iau.  Dydd Gwener roeddwn i’n well – wel yn y  bore.  Ar ôl i fi adael Y Bala, doeddwn i ddim yn siarad yn fawr felly, erbyn bore ‘ma, roedd fy Nghymraeg siarad yn cac eto.  Dw i’n credu bod i’n gwneud da iawn cyn i fi fynd i Galiffornia.  Dw i jyst gobeithio’r gallaf gyrraedd yn y pwynt ‘na eto yn gyflym.  Mae rhy haws llithro i mewn i Saesneg a dw i wedi dod diog iawn.  Dw i’n credu bod ymweld â’r Eisteddfod, i amser byr hyd yn oed, fuodd da iawn i fi – dw i’n cofio nawr pam dw i’n caru’r iaith cymaint.

Felly, dw i wedi gwneud addo i fy hunan.  Dw i’n mynd trial dod rhugl erbyn yr olaf o’r flwyddyn ysgol nesaf.  Cadwch feddwl da i fi, os gwelwch yn dda, dw i’n angen yr holl y cymorth gallaf dderbyn! 

Roedd hi’n hyfryd i edrych ar yr Eisteddfod prynhawn ‘ma. Mwynhaf i edrych ar y Seremoni Goron (Llongyfarchiadau iawn iawn i Hywel Griffiths!). Daeth ag yn ôl atgofion o’m Heisteddfod gyntaf dwy flynedd yn ôl. Dim ond roedd e ‘blew me away’. Doeddwn i ddim wedi gweld unrhywbeth fel Seremoni Cadair o’r blaen erioed.

Roedd e’r tro cyntaf bod i’n canu Hen Wlad Fy Nhadau hefyd. Gweithiais i i wythnosau i ddysgu’r geiriau achos bod i’n gwybod y bydden ni’n canu hi. Roeddwn i’n mor falch i allu canu’r anthem genedlaethol Cymru! Roedd e’n mor gyffrous! Roedd y rhaglen heddiw yn gyffrous yn fawr ac mae e’n fy atgoffa i o’r rheswm bod i’n dod i Gymru; y rheswm bod i’n dysgu Cymraeg. Does dim byd tebyg i hon unrhywle yn y byd.

Mae e’n andiffinio (undefinable); fel hiraeth. Mae e’n deimlad yn y galon ac yn yr ysbryd – yn ddwfn cynhenid yn y diwylliant, mae’r cymysgu perffaith o hen a newydd – Cymru bod i’n caru yw hon.

Dw i ddim yn gwybod, mae 47+ sianeli teledu ‘da fi a dw i ddim yn gallu i ffeindio unrhywbeth i edrych arno! Wel, mae unrhywbeth ond Pobol y Cwm Omnibws.

Mae’r Omnibws yw darlledu bob noswaith Sul i’r ohonon ni ‘na sy’n lwcus digon…..erm……anlwcus digon i wedi colli hi’r amser cyntaf o gwmpas. :O(

Dw i’n sylweddoli bod hwn yn halogol i ddysgwr dweud. Mae pob dysgwr yn edrych ar Bobol y Cwm. Er dw i ddim yn gwybod pam, achos os dysgwr ych chi, mae e’n debyg y fyddwch chi ddim yn gallu deall nhw beth bynnag.

Ond dw i ddim yn hoffi Pobol y Cwm. Chwarae teg, does dim byd yn anghywir wrth Bobol y Cwm, rhaid i fi ddweud ni hoffaf operâu sebon yn gyffredinol – dw i byth wedi. Mae digon drama yn ben ‘n hunan bywyd ‘da fi.

Er hynny, mae eithriadau. Dw i’n hoffi Caerdydd. Dw i ddim yn gwybod pam. Dyw e ddim yn fel mae e’n well (er gallaf i ddeall nhw’n well). Efallai, mae e’n lleoedd gwahanol, y llinellau stori o mae hollol yr hwyl a rhyw ddigwydd yng Nghaerdydd.

Na – dim o rheiny!

Mae e’n Peter. Siŵr mae e’n ychydig rhyfedd ac mae e wedi bod nabod lladd pobol, ond dim ots. Annwyl yw e ac mae pawb yn gwybod hynny yw’r hyn yn wirioneddol gyfrif!