Wrth gwrs, ar goll oeddwn i. Fel gwastad, Daeth taith arall i fod antur achos ar y ffordd yn ôl o Ddinbych-y-pysgod, roeddwn i wedi colli’r troi at Gaerfyrddin ac yn fuan ffeindiais fy hunan eistedd yn y glaw, rhywle yn ne orllewin Cymru.
Dim ots, darganfûm gastell! Ac eithaf darganfyddiad oedd e hefyd – Woo Hoo!
Roedd Castell Llawhaden a chafodd y castell ‘ma ei adeilad gan Esgob Bernard am 1115. Bryd Hynny roedd yr esgobion Tyddewi adeiladu preswylfeydd o fewn yr esgobaeth. Esgob Bernard oedd adeiladwr cyntaf o Gastell Llawhaden. Does dim llawer o’r castell gwreiddiol yn aros nawr – dim ond llethr pridd mawr a’r ffos.
Wedyn, yn 1362, penderfynodd Esgob Adam de Houghton ailadeiladu’r castell. Felly, mae llawer o’r garreg yn eu dyddio i bryd hynny.
Yn wreiddiol, roedd y castell ‘ma yn enfawr! Heddiw, er does dim llawer o leoedd ar gau nawr, dych chi’n gallu gweld y maint. Mae CADW wedi darparu darlun:
Does dim tâl i edrych ar Gastell Llawhaden. Mae e’n byw yn ben o’r lôn fach felly rhaid i chi gerdded tipyn bach o’r maes parcio. Dim lan y bryd serth er hynny.
Roedd darganfyddiad yn fendigedig. Fel diwedd arbennig, unwaith yn ôl y car, cwrddais â dwy laslances sy’n gwybod y ffordd at Gaerfyrddin. Maen nhw’n siarad Cymraeg felly gallais ddweud wrthyn nhw yn Gymraeg a dysgais i ffordd gywir hefyd. Hyfryd iawn!
